Dat beloof ik – Roxane van Iperen

De 12-jarige M. groeit op in een onveilig gezin. Haar vader is om niets gewelddadig en haar moeder onvoorspelbaar. Het gezin verhuist voortdurend, wat voor M. betekent dat ze telkens weer in een ander dorp en op een andere school belandt. Telkens weer moet ze zichzelf als een kameleon aanpassen en het liefst maakt ze zichzelf onzichtbaar. Wanneer niemand je ziet, kan niemand je kwetsen. Het liefst vlucht ze naar de natuur, naar het bos waar ze zich letterlijk en figuurlijk kan verschuilen. Op haar, telkens slechts tijdelijke, vlucht komt ze in aanraking met andere buitenstaanders. Maar aangezien iedereen altijd maar iets van haar wil, treft ze nergens een veilige basis. Maar besta je wel, als niemand je ooit echt ziet?

GVD (en nee, dit betekent in dit geval geen ‘Geen Vrije Dagen’) …. Ik bezig niet snel krachttermen, maar echt, ik heb geregeld verschillende termen gepreveld tijdens het lezen van dit boek. Buikpijn, afschuw, vloeken…. Ik wist niet dat een boek dit bij me teweeg kon brengen. Sommige stukjes uit dit boek deden me letterlijk pijn. 

Ik las heus eerder verhalen over mishandeling en onveilige thuissituaties, en ja, ook die maakten indruk. Maar Roxane van Iperen heeft in dit boek een bepaalde schrijfstijl, die doet je werkelijk huiveren.

Het boek gaat onder je huid zitten, en heel snel lezen lukte me gewoonweg niet. Ik heb het geregeld even opzij moeten leggen.

Het verhaal is intens. Aan de ene kant laat Van Iperen je heel dicht bij het gevoel komen van meisje M. De eenzaamheid, de angst maar ook de verharding van haar gevoelens, dat alles voel je als lezer moeiteloos. Aan de andere kant voel je ook het harnas wat M. draagt en hoe graag ze je als lezer op afstand houdt. Dat we nooit haar volledige naam ontdekken is al tekenend op zich. Het is het kind dat we hard voorbij zien rennen, het kind wat je nooit aankijkt of aanspreekt, dat het liefst haar eigen gang gaat. Bemoei je niet met mij, ik besta niet.

Ik vond het verontrustend dat dit gezin blijkbaar onder de radar kan blijven. Telkens wanneer er lichtpuntjes verschijnen, een waakvlammetje, blaast iemand het uit. Dit doet de buitenwereld (niet mee bemoeien), maar ook M. zelf (niets aan de hand). Je voelt dat M. nergens houvast vindt en je hoopt tegen beter weten in dat het ooit goed gaat komen. Dat M. zelf ziet dat anderen nog slechter af zijn dan zij, maakt het verhaal nog schrijnender. Ja, het kan altijd slechter, maar in dit geval geeft dat geen hoopvol beeld.

Hoe raar het ook mag klinken, toch is het taalgebruik van Van Iperen van een grote schoonheid. De zinnen komen binnen als een mokerslag, maar worden nergens grof. Soms ervaar je het magisch realistisch denken van een kind. Dit benadrukt de uitzichtloze situatie alleen maar nog meer.

Ik was er stil van, toen ik het boek uithad. Ook boos en verdrietig. Maar niet verslagen, want ergens gloort er hoop, hoe moeilijk dat ook voor te stellen valt aan het einde van het boek.

Indrukwekkend, dat vind ik uiteindelijk de beste samenvatting wat ik van het boek vond.

4 inktpotjes

Jolanda

't Hooge Nest van Roxane van Iperen

 

 

't Hooge Nest is een weergaloze weergave van het verhaal van twee Joodse zussen en hun heldendaden.

 

't Hooge Nest is een aangrijpend boek gebaseerd op waargebeurde feiten. Hier wil je niet over lezen…

Toch kan je niet anders als je de vreselijke daden van alle partijen wil kaderen en proberen te begrijpen.

 

Roxane van Iperen kwam in 2012 samen met haar gezin in een villa in Naarden wonen. Tijdens de restauratiewerken werd duidelijk dat dit huis bijzonder was. In de Tweede Wereldoorlog was deze plaats namelijk een veilige haven voor vele mensen.

 

Roxane wou weten welk authentiek verhaal er achter deze feiten zat en ze begon met een langdurend privé- onderzoek naar de twee vroegere bewoners en hun gezinnen.

 

Uiteindelijk besloot ze om haar research op haar eigen manier vorm te geven in dit boek. Roxane van Iperen woont ook nog steeds in dit speciale huis in de bossen.

 

De Joodse verzetsvrouwen Jannie en Lien Brilleslijper waren de motor achter het bijzondere onderduikadres 't Hooge Nest. Toen de grond te heet onder hun voeten werd, weken ze uit naar deze woning en zetten hun activiteiten van hieruit in het geheim verder. Deze afgelegen plaats voelde veilig en de bewoners waren hier in de mogelijkheid om alle ellende even te vergeten. Spijtig genoeg bleef dit niet altijd goed gaan. Uiteindelijk kwamen de zusjes samen met de bekende familie Frank terecht met een van de laatste transporten naar Bergen-Belsen.

 

Wat 't Hooge Nest echt de moeite maakt is hoe Roxane van Iperen haar respect voor de zusjes heeft weten te verwerken in combinatie met de historische details.

 

Eerlijkheidshalve moet ik toegeven dat ik het boek in het begin niet echt vlot lezen vond. De auteur schetst eerst de situatie en goochelt met feiten en cijfers. Dit was verhelderend maar ook beschrijvend wat me niet raakte en ik dacht toen: "Nee dit boek is niets voor mij."

 

Toch ben ik blij dat niet opgegeven heb. Als de karakters gaan leven is het onmogelijk om dit boek nog neer te leggen. Ik voelde de emoties en volgde de gedachtepatronen van alle personages.

 

Wanneer het mis ging beleefde ik de ontreddering en de pijn van de betrokkenen.

 

De Jodenvervolging is zo onmenselijk en de taferelen rauw en intens. Jammer genoeg was de bittere realiteit heel hard en net daardoor moeten deze waargebeurde verhalen in het collectieve geheugen bewaard blijven.

 

't Hooge Nest is de reconstructie van een persoonlijk verhaal nadat de auteur gedegen research deed en gesprekken had met de kinderen van de vrouwen en andere betrokkenen.

 

Wat 't Hooge Nest echt de moeite maakt is hoe Roxane van Iperen haar bewondering voor de acties van de zusjes heeft weten te verwerken in combinatie met de historische details.

 

't Hooge Nest' komt in het begin wat stroef op gang maar lees door en je wordt beloond met een integer en moedig document over hoop, moed en solidariteit.

 

4,5 Inktpotjes

Fany