Posts tonen met het label literatuur. Alle posts tonen
Posts tonen met het label literatuur. Alle posts tonen

dinsdag 31 januari 2023

Het schaarse licht – Nino Haratischwili

 


‘Hier staan we, het trio dat ontkomen is, dat de sprong naar het heden heeft gemaakt, wij, de overlevenden, die proberen plaatsvervangend verder te leven voor al diegenen wie dat niet was gegund en die op deze foto’s eeuwig jong zullen blijven.’

 

Vier vriendinnen groeien op in een verscheurd Georgië. Na het uitéénvallen van de Sovjet-Unie lukt het Georgië niet om politiek stabiel te blijven en het machtsvacuüm wat ontstaat geeft ruimte aan criminaliteit en vetes tussen verschillende bendes.

Tegen deze achtergrond proberen de vriendinnen Keto, Nene, Dina en Ira hun weg te zoeken. Hun vriendschap trotseert destructieve liefdes, knellende familiebanden, oplaaiend bendegeweld, oorlog en steeds schaarser wordende voedsel- en energievoorzieningen. Totdat verraad hen toch uitéén drijft.

Jaren later, bij een grote fototentoonstelling van hun inmiddels overleden vriendin Dina, zien de andere drie vriendinnen elkaar terug. De foto’s brengen hun herinneringen terug aan hun jeugd, hun vriendschap en alle dramatische gebeurtenissen die zich toen afgespeeld hebben en nog steeds doorwerken in het heden.

 

Na Haratischwili’s eerdere boeken ‘Het achtste leven’ en ‘De kat en de generaal’ was ik al fan en ik verwachtte eigenlijk niet anders dan dat ik ‘Het schaarse licht’ wederom prachtig zou gaan vinden. En ja hoor, ook bij dit boek werd ik weer helemaal meegenomen in haar fenomenale vertelstijl. Het door geweld en oorlog verscheurde Georgië, de ontwikkeling die de vier vriendinnen samen maar ook zelfstandig doormaken, Haratischwili weet het voor je ogen tot leven te brengen.

Het verhaal is prachtig in elkaar verweven. Aan de hand van de herinneringen die de foto’s op de tentoonstelling bij Keto oproepen, word je als lezer meegevoerd naar de levensverhalen van de vier meisjes, die zich dapper staande proberen te houden. Overal proef je tegelijkertijd de levenshonger én de afmattende en bijna uitzichtloze droefheid die hun omstandigheden met zich meebrengen. Wat mij ook raakte in het verhaal is de nuances die ze aanbrengt in goed en kwaad. Nergens in het boek wordt een oordeel geveld en personages worden niet opgedeeld in extremen maar bewegen zich voortdurend op een spectrum van vele tinten grijs.

 

Net als haar eerdere boeken is dit ook weer een verhaal waar je de tijd voor moet nemen. Elke bladzijde, elke zin is belangrijk en van een bijna niet te evenaren schoonheid. Dat maakt dat het verhaal niet snel leest maar geeft je wel 832 pagina’s lang de tijd om te genieten. Geen enkel detail is er één te veel en geeft je juist het gevoel naast de personages te staan en met hen mee te voelen. Afscheid nemen van de vier meiden viel me aan het einde daarom toch nog zwaar en het verhaal zal nog wel even in mijn hoofd blijven rondzingen.

 

Ik durf nu al te zeggen dat dit boek tot één van mijn favorieten van dit jaar gaat behoren en kan niet anders dan 5 overvolle inktpotjes toebedelen!

 

Jolanda

woensdag 2 november 2022

Nina Polak – Buitenleven

 


De cover
:
Wat direct opvalt is de mooie cover van dit boek. De warm gele kleur met daarop de prachtige afdruk. Het heeft wat nostalgisch en doet mij denken aan de linografie lessen (linoleumsnede) op de middelbare school.

Het verhaal:
Buitenleven is een sterke pakkende roman. Het verhaal gaat over Rivka en Esse, die vanuit de stad vertrekken naar een afgelegen boerderij in een klein rustig Gronings dorp. Weg uit de stadse drukte en op zoek naar rust, stilte en meer verbinding met de natuur. Helaas pakt het leven heel anders uit dan verwacht. Schrijver Rivka krijgt ondanks alle rust niks op papier en ergert zich mateloos aan de wandelaars die dagelijks op het Pieterpad dat direct langs hun huis loopt voorbij komen. Rivka en Esse worden het mikpunt van homofobie van enkele plaatselijke boeren en vooral Esse heeft het hier erg moeilijk mee. Ze zoekt steun en hulp bij een plaatselijke psychologe Eva Alta, een personage waar bij mij de haren van overeind gaan staan. Verschrikkelijk, wat een hork van een mens. Rivka heeft zo haar bedenkingen over Eva.
Verschillende actuele thema’s worden in dit boek beschreven (klimaat, , maar bovenal laat het de complexiteit van de mens zien in al haar relaties en vertelt het hoe het is om te leven met psychologische problemen. De relatie van Rivka en Esse lijkt in plaats van naar elkaar toe juist steeds meer uit elkaar te groeien en de twee gaan steeds meer langs elkaar heen leven. Rivka heeft steeds meer moeite met de depressie van Esse, waarbij ook de rol van de psychiater Eva grote impact op hun relatie heeft.

Mijn leeservaring:
Nina heeft een prachtige schrijfstijl. Mooie soms bijna poëtische zinnen, waarvan ik ontzettend heb kunnen genieten.

 "Teder deed Rivka haar MacBook dicht, alsof ze een dode de ogen sloot, maar de pen in haar hand plantte ze een paar zuigende seconden later in het melkige glas van de appel, een hart met een hap eruit." (p. 219). Een prachtige zin, waarin het verdriet van Rivka die langzaam haar geliefde Esse verliest en daarmee de essentie van haar leven op een geweldige mooie wijze verwoord.
Dit boek staat echt vol met deze parels van zinnen.

De personages zijn voldoende uitgediept en wat ik vooral erg kan waarderen is de psychologische diepgang die het boek heeft. Dat maakt dat ik mij goed kan inleven in de hoofdpersonages en hun verhalen.

Mijn eindoordeel:
Buitenleven van Nina Polak was voor mij een fijne eerste kennismaking met deze auteur. Ik heb erg genoten van de mooie schrijfstijl van Nina en de psychologische diepgang die zij het verhaal heeft meegegeven. Ik geeft dit boek dan ook 4 dik verdiende inktpotjes.

zondag 4 september 2022

Wormmaan – Mariken Heitman

 



Voor Boekinkt las ik het boek Wormmaan van Mariken Heitman. Wormmaan wint de Libris Literatuur Prijs en staat te boek als ‘moeilijk’. Een mooie uitdaging voor mij om te zien wat ik van dit boek vind.

Korte inhoud:
Hoofdpersoon Elke is zaadveredelaar. Jaren werkt ze aan de ideale pompoen, echter op het moment dat ze zover is om te publiceren komt ze er achter dat de concurrent net een stap sneller was. Er knapt iets in haar en ze neemt per direct ontslag. Ze vertrekt naar het vakantiehuisje van haar oom gelegen op een Waddeneiland. Ze neemt erwten mee van een ras dat 9000 jaar geleden in het oude Turkije aan de wieg stond van de landbouw en daardoor de behoefte van de mens om zich ergens te vestigen. Zij wil ‘duizenden jaren veredeling’ ongedaan maken, dus eigenlijk het tegenovergestelde aan wat zij professioneel altijd heeft gedaan.
Elke worstelt met haar identiteit als vrouw die zich geen vrouw voelt. De bakker spreekt haar aan als jongeman en in haar vroege jeugd mocht zij niet als piraat verkleed gaan. Wanneer ze een tandem huurt, zit ‘de vrouw die ze nooit werd’ achterop om commentaar te leveren. Dit levert hilarische gesprekken op.
Parallel aan Elkes ecologische zoektocht wordt het verhaal van Ra verteld. Ra, een einzelgänger, leefde 9000 jaar geleden in de Levant. Net als Elke wordt Ra gezien als man en vindt ze maar moeilijk aansluiting met de samenleving. Wanneer ze na een zwerftocht aankomt bij een dorp wordt ze aanvankelijk door deze vreemdelingen opgenomen in hun gemeenschap, maar uiteindelijk zorgt ze voor verdeeldheid doordat mensen haar niet kunnen  duiden. Het komt tot een splitsing, waarbij een aantal dorpelingen op weg gaan naar een eiland dat ze in een visioen hebben gezien.


Mijn leeservaring:
Ik heb in het begin wat moeite om in het verhaal te komen, maar ik geniet ontzettend van het mooie taalgebruik. De metaforen en de poëtische zinnen zijn origineel. Centraal thema is de evolutie van planten en dieren en al lezende wordt je beloond met veel interessante feiten en weetjes. Eilanden spelen een belangrijke rol. Zo leer ik dat in een (vrijwel) geïsoleerd ecosysteem processen als verdwerging en verreuzing kunnen plaatsvinden, waarbij sommige diersoorten kleiner worden en andere juist groter. Dit alles maakt dat voor mij het verhaal boeiend blijft en ik vind het knap hoe de beide verhaallijnen gelijkenissen vertonen en toch verschillend zijn.  
Ik besef wel dat dit niet een boek is dat door iedereen even enthousiast gelezen zal worden. Het is een boek dat je aandacht vraagt en soms moest ik stukjes herlezen om het te laten landen. Het leest niet snel, maar dat geeft helemaal niks. Ik heb mij er prima mee vermaakt.
Wormmaan van Mariken Heitman krijgt van mij 3.5 inktpotje

zondag 24 juli 2022

Mungo-Douglas Stuart

 



Wat is dit een keiharde maar wondermooie literaire roman!

 

Nadat 44 uitgeverijen zijn boek eerst weigerden heeft Douglas Stuart met het vorige boek Shuggie Bain de Booker Prize gewonnen.

 

Shuggie Bain las ik nog niet maar 'Mungo' is dus mijn eerste ontmoeting met deze auteur.

 

Mungo woont in het grauwe Glasgow waar armoede en werkloosheid troef is. Protestanten en katholieken zijn voortdurend in strijd in deze Schotse plaats. Hij is een erg gevoelige jongen uit een disfunctionerend gezin. Hij heeft nog een broer en zus. Hun moeder is slechts vierendertig en wanhopig op zoek naar een nieuwe man. Met de drank als metgezel verwaarloost ze geregeld haar kinderen. Zijn zus neemt haar taak dan noodgedwongen over. De naïeve Mungo probeert de verzoener te zijn in zijn familie maar wordt vaak gedwarsboomd. Zijn broer Hamish wil dat hij eindelijk een man wordt in plaats van een softie te blijven.

De bendeleider heeft hier zo zijn eigen desastreuze middelen voor. Zijn zus heeft ook weinig begrip voor het gedrag van hun moeder maar Mungo blijft degene die onvoorwaardelijk liefde blijft voelen.

 

Het verhaal is opgesplitst in verschillende stukken.

Er is een deel over de schokkende kampeertrip met twee onbekenden . De moeder van Mungo leek het immers een goed idee om hem op trip te sturen met twee leden uit haar Anonieme Alcoholisten groep maar of dit goed afloopt?

 Tussen alle miserabele situaties in ontdekt Mungo vriendschap en liefde. Deze ervaringen zijn zo mooi beschreven .De bijzondere buurman en de duiven van de hartverwarmende James zie ik zo voor me.

 Kan de band tussen de katholieke James en de protestantse Mungo de hel overleven of is verboden synoniem aan onbereikbaar?

 Het afsluitende deel brengt de verschillende verhaallijnen samen in een explosie van geweld. Het einde is open en laat de lezer zijn eigen verbeelding gebruiken.

 

Wat kan deze auteur schrijven! Hoewel de ellende voor Mungo uitzichtloos lijkt en ik deze beeldende roman soms aan de kant wil gooien na de zoveelste wrede scène blijf ik ademloos doorlezen. Mungo is een pure brok van emotie en ja het verhaal is rauw maar ook van een ongekende sensitieve schoonheid. Dit is een roman die ik moet laten bezinken en eigenlijk herlezen om elke nuance en het magnifieke taalgebruik te bevatten.

 Douglas Stuart is genadeloos en hij verbloemt niets. Toch is deze literaire vertelling door deze aparte aanpak en beeldende stijl veel meer dan een rauw verhaal. Mungo zijn wereld is ongelooflijk hard maar gelukkig zijn er ook mooie momenten en herinneringen. Vooral de prachtige zinnen en de manier waarop Douglas Stuart de sfeer en personages hun dilemma's tot leven brengt maken dit drama echt imposant.

 Shuggie Bain ga ik zeker lezen en ik hoop snel om een nieuw boek van deze meester te ontdekken.

Mungo is intriest maar steengoed !

 

 5 inktpotjes

Fany

woensdag 20 juli 2022

De kapperszoon – Gerbrand Bakker

 


 


“Hij was hier nu al vier honden lang …..”

Waarom een hond op de cover als het boek over een kapperszoon gaat? Dat wordt je tijdens het lezen wel duidelijk. Verder is het eigenlijk een grote spoiler, dus die geef ik niet weg.

 

‘Simon heeft een kapperszaak in de Jordaan. Hij is niet bijzonder gepassioneerd wat betreft zijn beroep maar het is iets wat hij kan en wat zijn vader en grootvader ook deden. Hij heeft maar een paar klanten per week en zijn bordje staat vaker op ‘gesloten’ dan ‘open’. Simon vindt het wel prima zo. Wanneer een van zijn vaste klanten, een schrijver, een nieuw onderwerp zoekt voor zijn boek en bij Simon informatie probeert los te peuteren over de verdwijning van zijn vader, laat Simon zich daarin meeslepen. Langzaam raken de levens van Simon en het leven van zijn verdwenen vader met elkaar verweven.’

 

Verhalen over op het eerste oog saaie mensen, ik houd ervan! Simon is zo’n type: elke dag dezelfde routine, eigenlijk vindt hij zijn werk maar saai, hij praat niet graag en veel vrienden heeft hij ook niet. Eigenlijk zijn de twee mensen die hij het vaakst ziet zijn moeder en zijn grootvader van wie hij de kapperszaak heeft overgenomen. Een relatie heeft hij niet, alleen wel eens wat losse contacten. Simon lijkt het allemaal wel prima te vinden maar is dat eigenlijk wel zo? Want de verdwijning van zijn vader lijkt hem meer te raken dan in eerste instantie gedacht. En zo wordt de stoïcijnse Simon laag voor laag afgepeld.

 

De tweede verhaallijn in dit boek: de crash van het KLM-vliegtuig op Tenerife in 1977 en hiermee de verdwijning van zijn vader Cornelis, geeft het boek vele lagen. Het gaat hierbij om familiebanden, en in hoeverre kun je iemand je vader noemen die je nooit hebt gekend en kun je iemand dan wel missen? Wat is belangrijker: een echtgenoot, zoon of vader missen? Is er plaats voor rouwen wanneer iemand nooit is geïdentificeerd?

 

Heel langzaam leren we Simon beter kennen, maar parallel loopt hieraan het verhaal van zijn vader. Heel mooi zijn hierin allerlei overeenkomsten en dwarsverbanden te ontdekken. Wel moet ik zeggen dat ik meer sympathie en compassie voor de vader van Simon ontwikkelde dan voor Simon zelf. Ik begreep zijn vader wel, maar Simon bleef ik een erg gecompliceerd type vinden. Zijn lichamelijke aantrekking tot een verstandelijk beperkte jongen vond ik zelfs weerzinwekkend. Het is dat Bakker hiermee net niet over de schreef ging, anders had ik het boek in de open haard gegooid. Beetje zonde van de e-reader, en gelukkig heb ik geen open haard, dus ik was blij dat het niet zover hoefde te komen.

Wel genoot ik van de conversaties met zijn moeder. Wat een heerlijke onderkoelde humor zit hierin verwerkt. De scénes van zijn moeder als zwembegeleider van jongeren met een verstandelijke beperking waren voor mij zo herkenbaar dat ik regelmatig hardop heb zitten grinniken.

 

Een mooi, langzaam en gelaagd boek waar ik absoluut van heb genoten. Jammer echter van de lichamelijke obsessie van Simon voor de verstandelijk beperkte Igor, dat had er van mij niet in gehoeven. Hierdoor trek ik ook een half inktpotje van mijn beoordeling af.

 

3,5 inktpotje

Jolanda

zondag 3 juli 2022

Wat je van bloed weet – Philip Huff



 
‘Je houdt je adem in: je probeert het leven stil te zetten, geschreeuw te voorkomen. Je probeert de loop der dingen te beïnvloeden. Maar je steeds wilder kloppende hart weet wel beter. En de stilte in het huis, de stilte achter de deur, lijkt te kraken in je oren’.

 

De verteller (niet bij naam genoemd) groeit samen met zijn zus Emilie en jongere broertje Alexander op in een villa het Gooi. Van buiten lijkt alles geslaagd: welvarende ouders, een groot huis, luxe vakantietripjes, goede opleidingen, de hockeyclub. Maar achter de muren van de grote villa gaat het er anders aan toe: zijn ouders hebben voortdurend ruzie, er is geweld en intimidatie, ook naar de kinderen toe. De verteller probeert een zo normaal mogelijk leven te leiden. Hij sport, maakt vrienden, wordt verliefd maar hoe houd je datgene wat zich achter de voordeur afspeelt verborgen voor anderen?

Wanneer hij gaat studeren breekt de hoofdpersoon met zijn ouders. Wat blijft is het schuldgevoel naar zijn jongere broertje dat wel nog thuis woont. In hoeverre lukt het de hoofdpersoon om afstand te nemen van zijn gewelddadige jeugd? En hoe kan hij zijn broertje Alex nog beschermen?

 

Huff schreef met dit boek een indringend en beklemmend verhaal. De pijn, het verdriet en de onmacht van de hoofdpersoon maar ook de kracht om door te gaan en een eigen leven op te willen bouwen, wordt door middel van prachtig taalgebruik intens en rauw overgebracht. Door hierbij het tweede
persoonsperspectief (de jij-persoon) te hanteren komt het over of de schrijver terugkijkt op zijn eigen jeugd. Of dit ook het geval is weten we niet. In het nawoord wordt benadrukt dat dit boek fictie is maar dat het wel gebaseerd is op mensen en gebeurtenissen uit het leven van de auteur.

Wat het jij-perspectief ook met zich meebrengt is een zekere afstand tot het hoofdpersonage. Dit maakte het voor mij wel moeilijker om dichtbij te komen, om me echt in te leven. Echter, bij het verhaal is het heel passend. Want in hoeverre kun je iemand anders ooit echt laten voelen hoe het was?

Het boek barst uit zijn voegen van de meest prachtige zinnen. Het is dat ik eigenlijk nooit zinnen uit boeken noteer maar ik had met gemak een heel notitieblok vol kunnen schrijven.

 

‘Als we de namen van dingen niet kennen, geven we minder om ze. Maar als je de namen leert, word jij meer van de wereld en de wereld meer van jou’.

 

‘De leugen: het middel om het leven de waarheid te geven waar je zo naar verlangt’.

 

Dit taalgebruik maakt dat het boek raakt. Wat ook raakt is hoe de ervaringen uit de jeugd van de hoofdpersoon doorwerken in zijn latere leven en het gevaar om dit generatie op generatie aan elkaar door te geven.

Kortom: een boek dat een diepe indruk achterlaat!

 

4 inktpotjes


 

zondag 5 juni 2022

‘De kolibrie’ van Sandro Veronesi

 



Het verhaal: Al sinds zijn jeugd wordt Marco Carrera, die als kind een groeistoornis had, de kolibrie genoemd, naar een van de kleinste vogels ter wereld. Maar in zekere zin is Marco ook echt een kolibrie: hij leidt een dramatisch bestaan, vol vreugdes, liefdes en de nodige pijn, maar hij blijft in evenwicht. Zijn hectische bewegingen stellen hem in staat de existentiële acrobatiek van het leven te doorstaan, net als de kolibrie, die twaalf tot tachtig vleugelslagen per minuut maakt, maar schijnbaar bewegingloos in de lucht blijft hangen.
Over pijn. Over de kwellende kracht van het leven. Over een leven lang streven naar evenwicht. Over het uiteenvallen van familiebanden. Over tegenslag. Over verwachtingen. Over de veerkracht van de mens, ondanks de ergste beproevingen. Over schuldgevoelens. Over doorzettingsvermogen. Over de allesverslindende liefde. Over afscheid nemen, door de dood of door omstandigheden. Over pijn zowel lichamelijk als geestelijk.
Het boek vertelt de levensloop van Marco Carrera van aan zijn geboorte tot aan zijn dood. Veronesi heeft het de lezer deze keer niet echt makkelijk gemaakt. Van enige chronologie is in het hele verhaal niets te bespeuren. Hierdoor volg je alle lotgevallen van Marco Carrera niet lineair maar via verrassende flashbacks of flashforwards. Die flashbacks en flashforwards zijn ook nog eens in heel verschillende stijlen zijn geschreven. Het ganse leven van Marco komt tot ons in quasi willekeurige flarden. Met Luisa, de grote liefde van zijn leven waar hij nooit mee trouwde, voert hij een ouderwetse, enigszins hoofse briefwisseling. Naar zijn broer Giacomo, die naar de Verenigde Staten migreerde, stuurt hij e-mails over de afwikkeling van de nalatenschap van hun ouders die nooit beantwoord worden. Met Daniele Carradori, de psychoanalyticus van zijn ex-vrouw, wisselt hij heel sporadisch whatsapp berichten uit en voert hij enkele telefoongesprekken. Die zijn toch voldoende om een vriendschap te ontwikkelen. Via deze verschillende vormen van communicatie krijgt de lezer inzicht in Marco, maar ook in wat hem tijdens zijn leven is overkomen. Daarrond zit nog heel wat ‘normale’ proza, waarin Veronesi de leemten opvult en details en randinformatie aanlevert.
Vernuftig geconstrueerde, oersterke roman. Indrukwekkend, diepgaand verhaal. Mooi taalgebruik. De vertelstijl is afwisselend luchtig, ironisch, melodramatisch en ingetogen ontroerend. Veronesi speelt ook voortdurend met verwijzingen. Er wordt bv. een tipje van de sluier opgelicht in een brief, pas enkele hoofdstukken verder begrijp je wat de betekenis ervan was. De data boven de hoofdstukken in de gaten is een must.
Veel uitzonderlijks gebeurt er eigenlijk niet in het Marco’s leven. Maar de manier waarop Veronesi Marco’s levensverhaal brengt – via de verschillende reeds vermelde communicatievormen, de chronologie die kriskras door elkaar loopt en zonder alles van meet af aan prijs te geven – levert dit wel degelijk een bijzonder boeiende roman op. Per hoofdstuk verspringt de tijd. Op die manier wordt stukje bij beetje het leven van Marco uit de doeken gedaan. Uiteindelijk passen alle verhaallijntjes wondermooi in elkaar.
Meestal zet Veronesi krachtig proza neer, het vertelplezier spat van de pagina’s, maar nu en dan durft hij ook wel eens langdradig te worden. De e-mails die Marco naar zijn broer stuurt en waarin de inboedel van het ouderlijk huis wordt beschreven, zijn ronduit saai en m.i. overbodig. Een uiteenzetting over Osamu Tezuka, die als vader van de manga wordt beschouwd, is eigenlijk niet veel meer dan een paginalang citaat uit Wikipedia en voegt niets aan de verhaallijn toe. Ook is er dat ene hoofdstuk dat uit 1 zin van enkele pagina’s lang bestaat. (De zin geeft echter wel mooi de maalstroom van Marco’s gedachten op dat ogenblik weer).
Indrukwekkend vond ik het hoofdstuk waarin de gevoelens beschreven worden bij de aankondiging van het verlies van een kind en het laatste hoofdstuk over Marco’s zelf georganiseerd levenseinde in het vakantiehuis van de familie.
Een verhaal vol tristesse, een leven vol kommer en kwel, het klinkt allemaal erg somber, maar toch is het een prettig boek om lezen. Desondanks biedt de roman hoop. In al die ellende ontstaat een nieuw leven, een betere en nieuwe mens, een toekomst voor de mensheid. Het ontroert en maakt tegelijkertijd strijdbaar. Een prachtige, veelzijdige roman, die getuigt van levenskracht.

4 inktpotjes
Jan Rooms

zondag 22 mei 2022

‘Broers’ van Bernice Rubens

 



Het begin van het verhaal:
 We gaan naar het getto in Odessa 1825, het jaar waarin tsaar Nicolaas 1 (die de hele “Russische aarde joden vrij” wilde maken want het zijn “regelrechte bloedzuigers”) in Moskou de troon bestijgt. We vieren de geboorte van twee - Joodse - jongens. Benjamin en zijn neefje Reuben, meer nog dan door een bloedband, zullen ze samen opgroeien.
Als de jongens op tienjarige leeftijd het leger in worden gesleurd, moeten ze hun geloof afzweren, varkensvlees eten en hun hoofden worden kaal geschoren. Ze zijn koppig maar houden in de geest van hun (groot)vader stand; “Ik wil dat jullie in leven blijven…pas op voor principes. Zet ze overboord. Dat moet als je wilt overleven”. Ze ondergaan een zware tocht naar de Oostelijke provincies, vele kinderen bezwijken, “het verdriet zou zijn vleugels over de getto’s uitspreiden als een lijkwade”.
Als je eenmaal door het begin van het verhaal bent, als je eenmaal op weg bent gegaan met de jongens, laat je ze niet meer alleen.
Rubens schreef met ‘Broers’ een omvangrijke familieroman in de traditie van ‘Het lot van de familie Meijer’ en ‘De Wertheims’. Een aangrijpende geschiedenis van vier generaties die het erfgoed van hun voorvaderen onder alle omstandigheden bewaard hebben. Eén familie, vier generaties, met in elke generatie twee broers. Dat is de ruggengraat van het indrukwekkende verhaal over de familie Bindel. ‘Broers’ vertelt de geschiedenis van een bloedlijn van Russisch-joodse mannen, verbonden door hun afkomst, verscheurd door de verschrikkingen van Europa in de negentiende en twintigste eeuw. Deze monumentale roman maakt de lezer deelgenoot van het wel, maar vooral ook het wee dat steeds twee broers in vier opeenvolgende generaties heeft getroffen. De hartverscheurende geschiedenis voert langs de woestenij in Siberië, de catastrofale pogrom in Odessa, de haven van Hamburg, de weelderige bonthandel in Leipzig, de concentratiekampen Buchenwald en Auschwitz, de Sovjet-Unie van Joeri Gagarin, de psychiatrische afdelingen van de laat twintigste-eeuwse Russische ziekenhuizen, de koolmijnen in Wales en uiteindelijk tot de verbroedering in Jeruzalem. Steeds opnieuw moeten de opeenvolgende broers ieder voor zich hun eigen keuzes maken hoe te leven volgens de (joodse) erfenis die hun vaders, grootvaders en overgrootvaders aan hen hebben doorgegeven. Maar altijd blijft de wil om te overleven bestaan.
Een magistraal verhaal over krachtige familiebanden, gesterkt door de diepgewortelde wil tot overleven, liefde, loyaliteit en moed. De wereldgeschiedenis krijgt een gezicht in de alledaagse, maar onvergetelijke personages. Rubens creëert een wereld waar je tot op de laatste pagina in meegezogen wordt.
Rubens schreef een fictief werk, maar baseerde zich daarbij wel op haar eigen familiegeschiedenis. Hierdoor weet ze op geweldige wijze de personages tot leven te wekken. Zelden heb ik zó meegevoeld met de karakters van een boek. Als lezer zit je volledig in de sfeer van het verhaal, of dat nou de pogrom van 1859 in Odessa is, het mijnwerkersleven op het Engelse platteland rond 1900, het concentratiekamp Auschwitz of de psychiatrische gevangenissen van de Sovjet-Unie. Ontzettend knap hoe een auteur zulke verschillende werelden stuk voor stuk zo realistisch kan beschrijven. Regelmatig moest ik het boek aan de kant leggen.
Zonder twijfel een van de beste boeken die ik de voorbije jaren gelezen heb. Prachtig plot, aangrijpende beschrijvingen, spannend en ontroerend en geschreven in een meeslepende vertelstijl. En in vele opzichten actueel!
“Er is op aarde geen zaak die waard is voor te sterven,” zei hij, “geen God is iemands laatste adem waard, geen land iemands martelaarschap, geen principe iemands offer. Alleen in de naam van de liefde kan dood de moeite waard zijn. En in naam van de vriendschap” (pag. 58, als Jakob de melkbroers raad geeft)
Een prachtig verhaal dat gegarandeerd nog lang bij zal blijven.

5 inktpotjes
Jan Rooms

zondag 15 mei 2022

Bult van Marieke De Mare


 Het verhaal: Een jonge vrouw, een oude vrouw en een lange, slanke man wonen apart maar ook samen op een ‘Bult’. Elk op hun manier worstelen ze met hun verlies, en juist daardoor, komen ze uiteindelijk, in hun eenzaamheid, dichter bij elkaar. Tijd gaat voorbij terwijl ze taart eten, soep koken, op en af wandelen, de hond uitlaten, met de fiets naar beneden glijden, knikkeren of hun haag knippen. Ze ondergaan het leven, vanop hun Bult. Maar ze staan ook bij het leven stil, met of zonder woorden. In alles wat ze (niet) doen, gaat het heel vaak over de dood. Meer bepaald over het doodgaan van moeders, die wonderlijke wezens waaruit we voortkomen en waarmee we tegen wil en dank zijn verbonden.

Over een groot verlangen om ergens mee in het reine te komen, en dat je dat alleen moet doen. Over verlangen naar (on)troostbaarheid. Over liefde. Over verlangen. Over afscheid. Over vriendschap. Over eenzaamheid. Over angst. Over loslaten. Over verlies. Over dood. Over rouw. Over verwerking. Over troost.
Een weemoedig, onthecht verhaal. Diepzinnig. Met een melancholische ondertoon. Soms grappig. Op een prachtige manier dompelt De Maré de lezer onder in fauna en flora. Heel knap hoe ze het leven van heer personages verbindt met de natuur. Planten en bomen worden met specifieke naam genoemd. Ook de knikkers zijn voor mij heel herkenbaar: elk met hun eigen kleur en naam. Pure nostalgie!
Met een levensbeschouwelijke pen beschrijft De Maré de ervaringen, emoties en gevoelens van haar personages. In alle eenvoud bouwt het verhaal zich op. In het begin lijkt het pure poëzie. Op geen enkel moment raakt de spanningsboog je echter kwijt. Onopvallend, heel automatisch word je meegenomen in het leven van de drie Bultbewoners, hun verleden, hun planten en hun ideeën. De relatie tussen de drie personages wordt met pakkend gekozen beelden suggestief ingevuld.
De personages hebben geen naam, wellicht omdat De Maré wil dat ze universeel zijn. In iedere mens schuilt wel een lange slanke man, een oudere vrouw of een jong meisje. Het verhaal geeft bovendien een krachtige boodschap: er mag heus gezwegen worden, wanneer je er niet wil over praten.
Pareltjes van zinnen. Poëzie en humor in één boekje. Als lezer word je door de mooie poëtische taal in een bijzondere sfeer gebracht. Een uitgebeende taal. Veel (wit)ruimte. Stiltes die vallen. Veel details. Ontroerend, soms absurd, op het eerste gezicht heel eenvoudig, maar vol gevoel en betekenis. Een verhaal dat de verbeeldingskracht van de lezer aan het werk zet. In deze roman is niets toeval, alles heeft een functie en het is een feest dat allemaal te ontdekken.
De vormgeving - van de hand van Gert Dooreman – is ook bijzonder. De zachte bult staat op de cover en de lijn van de horizon loopt door tot aan de achterflap. Die lijn is ook hier en daar doorheen het boek zichtbaar. Aanvankelijk vlak, maar gaandeweg het verhaal ontstaat er meer reliëf.
In amper 132 bladzijden weet De Maré iets groots op te roepen in een ogenschijnlijk klein verhaal. Een verhaal dat uitblinkt in al zijn eenvoud. En dit maakt het, voor mij althans, heel bijzonder. Een juweeltje dat vraagt om herlezen te worden. Héél graag gelezen.

Jan Rooms

vrijdag 4 februari 2022

Een meedogenloos gehoor van Mauk Westerman Holstijn

 




Een bizarre maar wondermooie bundel vol verhalen die beroeren, shockeren of doen mijmeren. In de chaos zit er een lijn vol fantasie van een bevreemdende schoonheid.

 

Mauk Westerman Holstijn (1997) studeerde biotechnologie en mariene ecologie aan Wageningen University & Research. Hij publiceerde eerder verhalen in Hollands Maandblad. In 2020 won hij met het verhaal ‘Droogte’ de Resource-literatuurwedstrijd, waarvan de jury onder leiding stond van Louise O. Fresco. ‘Een meedogenloos gehoor’ is zijn debuut in boekvorm.

 

Deze negen verhalen lijken los van elkaar te staan. Toch hebben ze enkele zaken gemeen. Ze gaan allemaal over emoties en reacties op een situatie die zich voordoet. De stukjes literatuur staan vol prachtige woorden en abstracte of gevoelige persoonlijke bespiegelingen.

 

Mauk Westerman Holstijn zijn schrijfstijl is gevat en cynisch. Ondanks dat de vreemde gebeurtenissen soms onbegrijpelijk of complex lijken, sleurt hij je onherroepelijk mee in zijn rare universum.

 

Deze verhalenbundel getuigt van grote creativiteit, durf en een grenzeloze verbeelding. Schoonheid hoef je niet te begrijpen maar moet je voelen en dat doet deze verrassende en originele collectie zonder twijfel. De diverse verhalen zijn intens en altijd ontstaat er vanuit een onbenullig of nietig iets een crisis die zorgt voor transformatie of een nieuwe kijk op de dingen. Een favoriet kiezen is erg moeilijk omdat elk verhaal me op een andere manier aanspreekt. Juist waar alles gewoon lijkt, is er iets vreemds aan de hand.

 

Heftige emoties zoals paniek, verwondering of verbijstering komen voorbij. Filosofische stukjes of verhalen vol sarcasme en kritiek op onze snelle gewetenloze maatschappij vol meelopers passeren de revue. ‘Een meedogenloos gehoor’ is lekker divers, doet nadenken en gaat over de grote thema's van leven en dood. Vrijheid, geluk, verslaving, isolatie... zijn slechts enkele elementen die verwerkt zijn in de toch wel vrij donkere schrijfsels. Dit zijn geen rozengeur en maneschijn stories maar diepzinnige ervaringen.

 

Deze verhalenbundel is literatuur die je moet beleven. Bij mijn tweede leesbeurt ontdekte ik weer nieuwe nuances en details. Neem dus je tijd om de ideeën in de pennenstreken te ontdekken, laat ze rustig bezinken en verdwaal in een absurde wereld waar niets onmogelijk is en gek niet bestaat.

 

‘Een meedogenloos gehoor’ is een intiem en monsterlijke kijk op het leven. De schrijfsels zijn puur, vaak rauw maar ook poëtisch, filosofisch en apart. Hoewel iedereen de verhalen anders gaat ervaren gaat niemand ze snel vergeten.

 

‘Een meedogenloos gehoor’ bedacht door deze jonge debutant die schrijft als een oude rot vol levenservaring is zeker beloftevol.

4,5 Inktpotjes

Fany

woensdag 10 november 2021

De geschiedenis van mijn seksualiteit van Sofie (inmiddels Tobi)Lakmaker

 


 


'De geschiedenis van mijn seksualiteit' is onverbloemd eerlijk, grappig en triest.

 

Sofie Lakmaker heeft met dit fragmentarisch bijzonder verhaal zichzelf duidelijk laten zien. Dit aparte debuut is hilarisch, ontnuchterend en soms herkenbaar. Het boek is opgesplitst in meerdere delen en elk stuk gaat over de verteller. Het is duidelijk dat dit een autobiografische roman is.

 

Het eerste deel in dit boek gaat, hoe kan het ook anders, over de geschiedenis van haar seksualiteit. In het tweede stuk gaat het over de geschiedenis van haar ongelijk. Het laatste deel gaat over Elias Welverloren. Dit is het meest intense omdat ze zonder franjes vertelt over het verlies van een dierbare.

 

Wanneer je de titel ziet, lijkt dit boek puur over seks te gaan. Dit lijkt mij eerder een handige marketingtruc dan de enige boodschap achter deze opgetekende anekdotes en ervaringen. Wie heeft er nu niet gestunteld met zijn liefdesleven of is in zijn leven op zoek gegaan naar antwoorden?

 

Misschien zit het verschil in de directe stijl en de soms weinig flatterende opmerkingen over anderen en zichzelf. Dit boek is namelijk opgetekend zonder een blad voor de mond te nemen. Gelukkig heeft de verteller niet alleen een stoere maar ook kwetsbare kant en is zelfrelativering toch ook duidelijk aanwezig in heel het boek.

 

Vergis je niet, dit boek verrast met zijn eerlijke verzameling mijmeringen, herinneringen en gebeurtenissen die over veel meer dan erotiek gaan. De ik-persoon neemt je onder andere mee op haar reis in Europa, haar opleiding filosofie en haar ontmoetingen met meisjes en jongens.

 

Het hoofdpersonage is op zoek naar haar eigen identiteit. Doorheen de jaren wordt duidelijk dat Sofie lesbisch is maar eigenlijk is het veel belangrijker hoe zij dealt met alles wat ze op haar pad tegenkomt. Haar seksualiteit is een van die dingen die ze verkent. Naast haar gender is ze vooral op zoek naar haar eigen ik.

 

Met vallen en opstaan en in grappige maar ook maatschappijkritische stukjes, die ze rechtstreeks aan de lezer richt, gunt ze je een kijk in haar leven. Ze rebelleert tegen de verwachtingen van de maatschappij van huisje tuintje boompje beestje.

 

Sofie heeft feministische ideeën en filosofeert over de kleine en grote dingen in het leven die ze tegenkwam. Naast alle soms vlijmscherpe opmerkingen en wat onzin toont deze stem ook een eigen gedurfde kijk. Zonder blikken of blozen, toont ze ook haar angsten en verlangens.

 

De schrijfstijl maakt dat dit leest als een blog en niet als een gewone roman. De persoonlijke benadering doet het ook raken en de speurtocht naar de echte Sofie blijft boeiend.

 

Doordat het niet echt een plot of verhaallijn heeft, is het soms chaotisch maar de inhoud is zeker verfrissend en de moeite waard. Sofie Lakmaker maakt je ook attent op haar aparte chronologie. Ook al is het een rare mengelmoes, voor haar zit er wel een zekere logica in.

 

'De seksualiteit van de geschiedenis' is een dapper, stoer en relativerend relaas van een millennial. Sommige noemen dit boek het debuut van het jaar en dat het vernieuwend en gedurfd is, ik ben het daar helemaal mee eens.

 

4 Inktpotjes

Fany

 

 

maandag 11 oktober 2021

De stem van Jessica Durlacher

 


Wat is dit een mooie politiek geladen roman die tot nadenken stemt.

 

Wanneer Bor en Zelda in 2001 als ze willen trouwen terecht komen op enkele honderden meters van de aanslag op 9/11 zal niets nog hetzelfde zijn.


Deze dag heeft onze samenleving veranderd en hoewel dit verhaal fictie is, verpakt Jessica Durlacher de actualiteit op een aangrijpende manier in dit boek. Sommige zaken zijn misschien nogal gekunsteld in deze roman maar wat ik vooral knap gedaan vind is hoe ze de lezer zelf laat nadenken over goed en kwaad.

 

Zelda, de gesloten vrouw, schrikt van de gedachten van zichzelf wanneer ze Amal, een beeldschone Somalische asielzoekster, ontmoet. Als hun Poolse nanny vertrekt en deze jonge vrouw hun nieuwe oppas wordt blijkt dat Zelda toch wel dubbele gevoelens heeft. Ze wil wel tolerant zijn maar twijfels steken toch de kop op.

 

Amal blijkt erg mysterieus maar ook fascinerend en ze krijgt al snel een band met iedereen. Wanneer Amal ontdekt dat ze goed kan zingen schrijft ze zich onder invloed van Zelda haar kind in voor de jacht naar 'De Stem'. Deze wedstrijd en een onthulling tijdens dit parcours zorgen voor een dramatisch verloop van hun toekomst.

 

Zelda is de verteller van 'De Stem' en zij vertelt vijftien jaar later hoe hun leven verder ging na alle heisa. De relaties in haar leven verlopen moeizaam en door haar starre kijk op dingen overkomen haar de situaties en neemt ze zelden het heft in eigen handen.

 

'De Stem' begint traag. Het verhaal focust eerst op hoe de vreselijke gebeurtenissen op 9/11 hun blik op de wereld anders maakte voor heel het gezin maar later wordt het verhaal spannender. Eerst worden de personages geïntroduceerd en de krijtlijnen uitgezet voor de aanloop naar het onvermijdelijke einde.

 

Ik heb genoten van de soms poëtische zinnen en ethische vragen, politieke opvattingen en de gedurfde onderwerpen die in 'De Stem' de revue passeren.

 

'De Stem' is een boek waarin duidelijk wordt hoe belangrijk vrijheid en een eigen mening is maar ook hoe deze gevormd kan worden. Dit is een verhaal over universele waarden als gezinsgeluk, overtuiging en de vraag hoe een mens goed kan doen.

 

Deze literaire roman omvat heel veel thema's van het onveiligheidsgevoel tot fanatici en zelfmoord. 'De Stem' is een boeiende fictieve kijk op hoe wat je overkomt of meekrijgt je persoonlijkheid vormt en je gedrag later gaat beïnvloeden.

 

Sommige dingen zijn voorspelbaar of hadden meer uitgediept mogen worden maar de thematiek van ' De Stem' is intrigerend.

 

3.5 Inktpotjes

Fany

 

 

 

 

 

 

 

 

 

zaterdag 1 april 2017

De verrader van Paul Beatty

Nee, literatuurprijzen zeggen mij hoegenaamd niks. Of misschien beter : ze zullen mijn aankopen niet beïnvloeden. Dus is het puur toeval dat het boek ‘De verrader’ (‘The Sellout’) van schrijver Paul Beatty, de eerste Amerikaan die de Britse Man Booker Prize in 2016 in ontvangst mocht nemen hiervoor, mij de afgelopen dagen overal heeft begeleid. Overal? Jazeker, vanwege een onmisbaar attribuut op het strand, op café, in bed, enzovoort. Voor ik jullie verder informeer, toch even een belangrijke opmerking : Beatty is een in Los Angeles geboren en in New York wonende Afro-Amerikaan.

In ’t kort : 
We schrijven Dickens, een getto van Los Angeles in de staat Californië. En daar ontmoeten we Me, de hoofdfiguur, thans echter met de handen geboeid en in aanwezigheid van Pro-Deo advocaat Hampton Fiske, in het Hooggerechtshof voor de zaak ‘Me contra de VSA’. En terwijl het proces kan beginnen, duiken wij met hem het verleden in. Dickens is een armoedig en door strijdlustige bendes getergd gehucht en tevens een doorn in het oog van de inmiddels gefacelifte buurten met namen als Crest View of Westdale. Dus, als gevolg van politieke corruptie, verdwijnt Dickens gewoon van de kaart. Geen afrit meer…maar ook geen politiekantoor of brandweerkazerne langer voorhanden. Dickens verdwijnt in het niets…ook op Internet. En dan krijgt Me een ingeving : het re-segregeren van zijn woonplaats. Aanvankelijk gaat alles volgens plan…tot enkele blanke leerlingen toegang eisen tot een gesegregeerde school, wat uiteindelijk leidt naar het proces.
Jullie snappen het natuurlijk meteen : dit is een met vitriool geschreven ontleding van onze Westerse maatschappij in al zijn absurdste en meest racistische kanten…op briljante wijze weliswaar! Want bij het begin van zijn plan, wordt Me natuurlijk weggelachen, maar stilaan krijgt hij meer gehoor…en hulp. Als kind was Me onderworpen aan de dubieuze ‘wetenschappelijk verantwoorde’ proeven van zijn vader, die van Me de ‘Negro Universale’ wou maken. Nadat deze echter, na een discussie, wordt doodgeschoten door de politie, begint Me’s leven pas écht. Toch heeft Me enkele dingen van zijn vader overgenomen, zoals het ‘niggerfluisteren’, een methode ter voorkoming van een door drugs of andere ellende ingegeven zelfmoord. Maar, helaas, in tegenstelling tot zijn vader, heeft Me geen psychologie gestudeerd…wél veeteelt! En dus gaat hij zich toeleggen op winstgevende kwekerijen : watermeloen en wiet. En voor hij het zelf beseft, is hij plots eigenaar van een hoogbejaarde slaaf (en kind-acteur uit de in de jaren ’50 populaire reeks ‘The Little Rascals’) , slechts geïnteresseerd in twee zaken : af en toe een flinke kastijding en het terugkrijgen van ‘zijn stad’.
Het boek is absoluut politiek incorrect, racistisch, enorm cynisch en…hilarisch! Met het scherpste soort scalpel beschrijft Beatty de lotgevallen tijdens een busrit, de beroepskeuze-dag op school of de bijeenkomsten van de ‘Intellectuelen van de Dum Dum Donut’. Maar terwijl je soms werkelijk hardop zit te lachen, ritst de schrijver met slechts één zin de mond terug dicht. Op het einde keren we vanzelfsprekend terug naar het Hooggerechtshof…maar dàt moeten jullie zelf maar ontdekken!
Besluit : Dit heet dus ‘De verrader’…dit heet eveneens ‘Boeken 2017 Top-10’…dit heet een Meesterwerk! Houden jullie ook zo van zinnen als : “De Nikes waren zo ontiegelijk nieuw dat je het ruisen van een zee van kinderarbeid zou horen als je er een uittrok en als een trompetschelp tegen je oor hield.” ? Wel, dan is dit uw – net als mijn – ‘kinda book, nigga’ !!

Paul Smeyers

zaterdag 12 maart 2016

Fintro Literatuurprijs longlist



Was voorheen 'De Gouden Boekenuil'.
De Fintro Literatuurprijs is de belangrijkste literaire prijs in Vlaanderen die jaarlijks wordt uitgereikt. 
In 2015 ging de Gouden Boekenuil naar Mark Schraevers. De Prijs van de Lezersjury ging naar Nina Weijers. 
De prijs bestaat uit twee onderscheidingen. De Vakjury kent de prijs van de vakspecialisten toe. Daarnaast zweert de Fintro Literatuurprijs bij een Lezersjury bestaande uit 100 lezers. Daarenboven kan iedereen –en dat is iedereen, niet enkel de 100 lezers van de Lezersjury– de beoordelingen op het discussieforum naar waarde schatten en meediscussiëren. Op die manier krijgt iedereen die dat wil een stem in een van de meest prestigieuze Nederlandstalige literatuurprijzen. 

Dit is de longlist
- Jan Brokken: De Kozakkentuin (Atlas Contact)
- Saskia De Coster: Wat alleen wij horen (Prometheus)
- Chris De Stoop: Dit is mijn Hof (Bezige Bij)
- Stephan Enter: Compassie (Van Oorschot)
- Arjen Fortuin: Geert van Oorschot, uitgever (Van Oorschot)
- Philip Huff: Het verdriet van anderen (De Bezige Bij)
- Willem Otterspeer: De zanger van de wrok (De Bezige Bij)
- Jamal Ouariachi: Een honger (Querido)
- Connie Palmen: Jij zegt het (Prometheus)
- Hagar Peeters: Malva (De Bezige Bij)
- Yves Petry: Liefde bij wijze van spreken (De Bezige Bij)
- Inge Schilperoord: Muidhond (Podium)
- K. Schippers: Niet verder vertellen (Querido)
- Pieter Steinz: Lezen met ALS (Nieuw Amsterdam)
- P.F. Thomése: De onderwaterzwemmer (Atlas Contact)
- Joke Van Leeuwen: De onervarenen (Querido)
- Annelies Verbeke: Dertig dagen (De Geus)
- Peter Verhelst: De kunst van het crashen (Prometheus)
- L.H. Wiener: In zee gaat niets verloren (Atlas Contact)
- Maartje Wortel: Er moet iets gebeuren (Das Mag)

Op 6 april wordt de shortlist bekend gemaakt.


Zoeken in deze blog

Droom naar de toekomst van Rina Stam

  Droom naar de toekomst is het tot de verbeelding sprekende slotstuk van de spirituele Rode Draad Trilogie   Flora woont alleen in Spanje...