maandag 19 april 2021

Afstandsmoeders van Christel Don

 


‘Afstandsmoeders’ is hartverscheurend maar hiernaast is het ook een prachtig voorbeeld van veerkracht.

 

Christel Don is net moeder geworden als ze toevallig van een afstandsmoeder haar verhaal hoort. Deze uitleg over het ongewenst zwanger raken en het afstaan van je kind raakte de journaliste diep en ze besloot op zoek te gaan naar deze meisjes met een groot geheim.

De Nederlandse geschiedenis kent immers tussen de jaren 50 en 80 een groot schandaal maar het was blijkbaar normaal in de tijdsgeest van toen.

 

Christel Don heeft in ‘Afstandsmoeders’ tien door merg en been gaande verhalen opgetekend waarbij vooral duidelijk wordt hoe deze meisjes geen keuze kregen.

 

Raar maar in deze tijd van hippies en vrije liefde was het not done om, al was het door verkrachting, ongewenst zwanger te raken. Deze meisjes waren gevallen vrouwen, stonden bekend als vaak psychisch labiel en ook de familie dacht meer aan de buitenwereld dan hun eigen kind. Onder druk van familie of hulporganisaties, vrijwilligers of de Kerk werden ze gepusht om hun kind te laten adopteren. Volgens velen was het voor het welzijn van de baby's noodzakelijk om deze te laten opgroeien in een ander gezin.

 

Tijdens het lezen van de getuigenissen van de vrouwen die uiteindelijk besloten niet langer te zwijgen moet ik vaak slikken door de gruwelijkheden of onmenselijke psychische en fysische behandeling die de meisjes tijdens en ook na hun zwangerschap kregen. Meestal zagen ze zelfs hun kind niet of werden ze geblinddoekt bij de bevalling.

 

Vaak onwetend of murw gemaakt kregen ze na het ondraaglijke verlies van hun kind psychische problemen of durfden ze geen kinderen meer te krijgen omdat ze toch niet deugden. Als ik de schrijnende verhalen over hun jeugd lees dan voel ik van in het begin hoe deze meisjes vaak geen gemakkelijk leven tegemoet gingen.

 

Elk verhaal maakt me elk op zijn manier ook kwaad door de man die nooit de schuldige was en de hulp die geen hulp was. De schaamte, pijn en het verdriet dat deze vrouwen voor de rest van hun leven meedroegen heeft ongelooflijk diepe wonden geslagen. Verbaasd en verontwaardigd lees ik dat deze zwangere dames zelfs wanneer er alternatieven waren hiervan niet op de hoogte waren. Hoe je dwang ook interpreteert, deze ongelukkigen zijn wel degelijk onder druk gezet. Soms werd hen verteld dat het was om hun kindje een beter leven te bieden, dan was het weer omdat ze zelf geen goede opvoeder waren of hun baby geen toekomst had bij hen.

 

Ieder van hen heeft de vreselijke gebeurtenissen op zijn manier een plaats gegeven. Soms vonden ze opnieuw geluk, troost in kunst, het schrijven van gedichten of ze waren ze in staat om te vergeven.

 

Er zijn ook afstandsmoeders, die uiteindelijk jaren later toch nog contact hadden met hun afgestane kind of moeder werden. Anderen durven zelfs geen nieuwe relatie meer aangaan, hebben zelfmoordgedachten of hebben hechtingsproblemen.

 

Christel geeft op het einde van het boek ook nog mee dat deze vrouwen onder hun eigen naam hun verhaal wilden vertellen.

 

Ze hoopt, net als een andere afstandsmoeder die een rechtszaak aangegaan heeft tegen de Staat, dat afstandsmoeders en hun kinderen in de zomer van 2021 eindelijk de erkenning krijgen die ze verdienen. Door de eerlijke verhalen van de krachtige durvers wil ze mee het stilzwijgen doorbreken en aankaarten dat dit systeem bestond. Ze hoopt dat, zoals in Australië, de feiten erkent worden en de betrokkenen gecompenseerd worden.

 

Deze pijnlijke verhalen in deze non-fictie vertrekken vanuit de afstandsmoeders hun blik. Toch kreeg de auteur reacties waardoor ze maar al te goed begrijpt dat andere personen door de situaties die op grote schaal en internationaal plaatsvonden ook betrokken waren.

 

‘Afstandsmoeders’ is een bonte mix van intrieste maar ook krachtige verhalen die nooit hadden moeten opgetekend worden.

 

Net zoals journaliste Christel Don heb ik een diep respect en voel ik bewondering voor de moed, vastberadenheid en aanpak van deze vaak zeventigjarigen nu.

 

4 Inktpotjes

Door Fany

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Zoeken in deze blog

Column Inge Sleegers

  De zomer dat het weer mocht Ik hoef niet te vertellen dat corona serieuze stokken in de wielen stak voor ons schrijvers. Mijn debuut ver...